Đây là bài khó viết nhất trong loạt này, vì chẳng ai muốn đọc một bài nói "trường hợp của bạn có thể hết cứu". Nhưng mình vẫn viết, vì có một điều mình thấy đi thấy lại suốt mấy mùa:
Gần như mọi ca mình phải lắc đầu đều hỏng vì một thao tác SAU KHI sự cố xảy ra, chứ không phải vì bản thân sự cố.
Cái File .RSV lúc mới sinh ra thì gần như lúc nào cũng cứu được. Nó chỉ thành vô phương sau khi qua tay vài thao tác vội vàng.
Nên bài này ae đọc như một danh sách cần tránh. Đọc trước khi gặp, đừng đọc sau.
Ca 1: Thẻ đã bị Format, hoặc đã quay đè lên
Đây là ca mình gặp nhiều nhất, và cũng là ca đau nhất.
Máy nhảy lên hỏi Format, ae bấm Đồng ý cho xong việc vì đang giữa buổi. Hoặc bạn đổ File thấy copy xong rồi thì Format thẻ ngay tại chỗ để quay vòng. Hoặc thẻ hiện lỗi, ae Format một phát cho nó "sạch" rồi quay tiếp.
» Kết quả: hết cửa. Data bị ghi đè tới đâu là mất vĩnh viễn tới đó, không công cụ nào lấy lại được.
Cái làm mình tiếc nhất là ca này phòng được bằng 30 giây: mở thẻ ra nhìn một lượt trước khi Format. Mình đã viết hẳn một bài về việc đó.
⚠️ Và ae nhớ: thấy máy đòi Format là DỪNG. Tắt máy, rút thẻ, thay thẻ khác vào làm tiếp. Cái thẻ kia về nhà tính sau.
Ca 2: File moi ra bằng phần mềm khôi phục dữ liệu
Ca này ae làm với ý tốt, nên mình càng tiếc.
Thấy File lạ không mở được, ae tải một phần mềm khôi phục dữ liệu (undelete, recovery) về, quét cái thẻ, rồi lấy ra được một File to to. Ae tưởng thế là đã cứu được nửa đường.
Nhưng mấy phần mềm đó dựng File theo kiểu đoán: nó không hiểu định dạng của máy quay, nó chỉ gom các mảnh data lại theo suy luận riêng. Cái File nó trả về thường đã lệch so với bản thật nằm trên thẻ.
» Đưa bản lệch đó vào cứu thì công cụ sẽ báo không tìm thấy Video nào khôi phục được. Không phải nó chê, mà là cái ruột File đã không còn đúng cấu trúc gốc nữa.
Cách gỡ: nếu cái thẻ vẫn còn nguyên (chưa Format, chưa quay đè), thì cứ Copy lại bản gốc trên thẻ bằng thao tác Copy bình thường mà làm. Đừng dùng bản đã moi ra.
Ca 3: Nó không phải File .RSV
Nghe buồn cười nhưng ca này khá thường xuyên.
a) File .MP4 hoặc .MOV bình thường bị lỗi.
Đây là chuyện khác hẳn. File đã đóng gói rồi nhưng hỏng vì lý do khác (thẻ lỗi, copy đứt giữa chừng, ổ bad). Nó cần cách xử lý khác, ae cứ nhắn mình, đừng cố đẩy vào đường cứu .RSV.
b) File .mdt của Panasonic Lumix.
Máy Lumix cũng có File dở dang, nhưng nó là định dạng khác, ruột khác, không phải .RSV của Sony. Ae đừng thấy "File lạ không mở được" là gom chung một rọ.
c) File .RSV thật thì vẫn nằm trên thẻ mà ae chưa tìm ra.
Cái này hay bị nhất khi ae không bật hiện đuôi File. Nhớ đường này: PRIVATE / M4ROOT / CLIP, và bật Extensions lên rồi hãy nhìn.
Ca 4: Ra được Video nhưng nó cắt giữa chừng
Ca này ae hay hoảng, nên mình nói kỹ. Có hai khả năng, và chúng khác nhau hoàn toàn.
Khả năng 1: Máy thật sự chưa ghi tới đó
Ae nhớ lại cơ chế: khi mất nguồn, máy đang đổ data từ Buffer xuống thẻ và bị cắt ngang. Nghĩa là phần cuối cùng của cảnh quay có thể chưa kịp xuống thẻ.
» Nếu là khả năng này thì đó là giới hạn vật lý, không phải lỗi công cụ. Data cuối cùng đó chưa bao giờ tồn tại trên thẻ, nên không ai lấy ra được.
Thường mất bao nhiêu? Tuỳ máy và tuỳ thẻ, nhưng thông thường là phần đuôi ngắn thôi, không phải mất nửa Job.
Khả năng 2: Công cụ dừng sớm hơn cần thiết
Đây là lỗi của bên xử lý, không phải lỗi của ae.
Cách phân biệt hai khả năng, ae tự làm được: nhìn dung lượng File .RSV gốc, rồi ước lượng nó tương ứng với bao nhiêu phút hình. So với thời lượng Video ae cứu ra được.
- Lệch một chút ở đuôi: khả năng 1, chấp nhận thôi.
- File
.RSV50GB mà Video ra chỉ có 5 phút: có gì đó sai, báo cho mình.
» Ca thứ hai này ae cứ nhắn mình kèm mô tả, mình xem lại. Nếu đúng là bên mình dừng sớm thì mình xử lý cho ae, chứ không có chuyện ae trả tiền cho một File cụt.
Ca 5: Đang chạy thì đứt, File ra dở dang
Cái này nghe đáng sợ nhưng thực ra là ca nhẹ nhất, ae yên tâm.
Nguyên nhân gần như luôn nằm ở khâu ghi File kết quả:
- Ổ đích hết chỗ. File 50GB thì cần hơn 50GB trống, không đủ là đứt giữa chừng.
- Lưu vào ổ mạng, NAS qua Wi-Fi, hoặc ổ cắm qua Hub yếu. Đứt kết nối một nhịp là hỏng mẻ.
- Lưu vào thư mục đang Sync Cloud. Nó vừa Upload vừa giành ổ đĩa với công cụ.
- Máy sập nguồn, sập màn, ngủ đông giữa chừng. Nhớ cắm sạc và tắt chế độ tự ngủ.
» Ca này KHÔNG mất gì cả. File .RSV gốc của ae vẫn nguyên vẹn. Dọn chỗ trống, chọn một ổ trong máy, chạy lại từ đầu là xong.
Ca 6: Cài đặt lạ, mà ae không còn Clip nào cùng setting
Ca này hiếm nhưng có thật.
File .RSV thiếu tờ khai kỹ thuật của luồng hình (mình giải thích kỹ ở bài trước). Bên mình có kho mẫu theo từng dòng máy nên phần lớn ae không phải lo. Nhưng nếu ae quay bằng một cấu hình lạ mà kho chưa có mẫu, và trên tay ae cũng không còn Clip nào quay đúng cùng setting đó, thì tạm thời bí.
Cách gỡ, và nó dễ hơn ae nghĩ:
Cầm đúng cái máy đó, đặt lại đúng cài đặt hôm quay (độ phân giải, tốc độ khung hình, chuẩn nén, chế độ ghi), bấm một shot vài giây rồi gửi kèm.
Quay cái bàn, cái tường, cái gì cũng được. Chỉ cần đúng máy, đúng setting. Vài giây là đủ.
⚠️ Điều kiện là cái máy đó vẫn còn trong tay ae. Nếu là máy thuê đã trả, hoặc máy của bạn ở tỉnh khác, thì mới thật sự khó.
» Nên mình mới dặn đi dặn lại: bắt được .RSV thì copy luôn một Clip bình thường bên cạnh nó. Mất 5 giây ngay lúc đó, đỡ cả một vòng lằng nhằng về sau.
Ca 7: Cứu ra được nhưng hình lỗi, hoặc mất tiếng
Nếu Video ra mà hình vỡ, màu sai, giật cục, hoặc có hình mà không có tiếng, thì gần như chắc chắn là Clip tham chiếu không khớp.
Kiểm lại 4 thứ này giữa Clip tham chiếu và File .RSV:
- Cùng máy chưa?
- Cùng độ phân giải chưa? (4K với 4K)
- Cùng tốc độ khung hình chưa? (25p với 25p, đừng lấy 50p)
- Cùng chuẩn nén và chế độ ghi chưa? (H.264 với H.264, H.265 với H.265)
» Chắc ăn nhất là lấy một Clip quay ngay cùng buổi đó, cùng cái thẻ đó.
Bảng tổng kết, ae lưu lại
| Tình huống | Cứu được không |
|---|---|
File .RSV copy thẳng từ thẻ | ✅ Gần như luôn được |
Đã copy .RSV ra ổ rồi mới Format thẻ | ✅ Vẫn được, bản copy là đủ |
| Thẻ đã Format, chưa copy gì | ❌ Hết cửa |
| Đã quay đè lên thẻ | ❌ Mất tới đâu là mất hẳn tới đó |
| File moi bằng phần mềm undelete | ⚠️ Thường không. Copy lại bản gốc trên thẻ nếu thẻ còn |
| Video ra bị cụt đuôi ngắn | ⚠️ Là giới hạn vật lý, phần đó chưa từng xuống thẻ |
| Chạy giữa chừng bị đứt | ✅ Không mất gì, dọn chỗ rồi chạy lại |
| Máy lạ, không có Clip tham chiếu | ⚠️ Quay thêm vài giây đúng setting là gỡ được |
| Hình lỗi, mất tiếng | ⚠️ Sai Clip tham chiếu, đổi cái khác |
Chốt lại
Ae để ý cái bảng trên: ô đỏ chỉ có hai, và cả hai đều là thao tác của con người sau khi sự cố đã xảy ra.
Mất nguồn thì cứu được. Máy treo thì cứu được. Rút thẻ sớm thì cứu được.
Format thẻ thì không.
Nên mình chốt loạt bài này bằng đúng câu mình vẫn nói với ae:
Cái File .RSV không giết Job của ae. Cái nút Format mới giết.
Và nếu ae đang cầm một ca trong tay, đừng ngồi đoán nó thuộc loại nào. Cứ đưa File lên trang cứu File của mình, xem trước một đoạn ngay trong trình duyệt. Nhìn thấy hình thì biết là cứu được, không thấy gì thì ae cũng chẳng mất đồng nào. File chạy thẳng trên máy ae, không Upload đi đâu hết.
CHÚC AE AN TOÀN VỚI DỮ LIỆU CỦA BẢN THÂN!
Cần hỗ trợ thì nhắn cho mình một tiếng. Cộng đồng ae "CÔNG NHÂN" ngành Làm phim: https://www.facebook.com/groups/recer
Copy nhớ ghi NGUỒN: QUANGCINE nhé ae!